Logo Muzeum
Zbiory
... ...


Samolot: Suchoj Su-20

Suchoj Su-20
ZSRR
samolot myśliwsko-bombowy
1973



  • Dane techniczne


Rozpiętość (maks. skos skrzydeł) 10,03 m
Długość (z odb. ciśń. powietrza) 18,73 m
Masa startowa (maksymalna) 18120 kg
Maksymalna prędkość (bez podwieszeń) 2230 km/h
Pułap 15200 m
Zasięg 2500 km
Uzbrojenie opis w tekście
Silnik :
AL-21 F3 o ciągu 11200kG

 

Burzliwy rozwój techniki lotniczej końca lat 50. wiązał się ze wzrostem prędkości i pułapu lotu samolotu, kosztem wydłużenia długości startu i lądowania oraz spadku właściwości manewrowych. Stało się konieczne budowanie lotnisk z długimi i dobrej jakości pasami startowymi. Obiekty te stawały się bardzo wrażliwe na atak powietrzny nieprzyjaciela. Zrujnowanie nawet niewielkiej części pasa startowego mogło utrudnić, a nawet całkowicie sparaliżować starty i lądowania. Należało też zapewnić działania lotnictwa z lotnisk w pobliżu terenu działań wojennych.
Biuro Doświadczalno-Konstrukcyjne-1 (OKB-1) Suchoja na początku lat 60. borykało się z problemami poprawienia właściwości samolotu myśliwsko-bombowego Su-7B i jego następnych wersji. Idea zmiennej geometrii skrzydeł mogła zaradzić wielu kłopotom Su-7. Jednak zdawano sobie sprawę, że zastosowanie takiego rozwiązania pociąga za sobą znaczne trudności techniczne i aerodynamiczne. W połowie lat 60. radzieckie lotnictwo określiło warunki, jakim powinien odpowiadać nowy wielozadaniowy samolot frontowy: naddźwiękowa prędkość przelotowa z możliwością wykonania lotu na małej wysokości, krótki start i lądowanie na lotniskach z pasami długości 1000-1200 m, oraz promień działania z 1 toną bomb 700-800 km. Ich realizację mogła ułatwić zmienna geometria skrzydła. Projektowanie nowego samolotu, nazwanego S-22I, rozpoczęto w maju 1965 roku. Aby przyśpieszyć prace wykorzystano przód kadłuba seryjnego Su-7BM i tył Su-7BKŁ. Dotychczasowe skrzydło podzielono na dwie sekcje: stałą przykadłubową i ruchomą zewnętrzną, zawieszoną na specjalnym obrotowym węźle zamontowanym w stałej części płata. Na części ruchomej skrzydła zastosowano skrzela (sloty) sprzężone z klapami. Poprawiło to znacznie właściwości samolotu przy małych prędkościach i przy małym kącie ustawienia skrzydeł. Osobnym tematem była konstrukcja napędów hydraulicznych do zmiany kąta skrzydeł i ich mechanizacji oraz mechanizmów synchronizacji położenia. Zmiany w konstrukcji płatowca zwiększyły jego masę (o ok. 400 kg) i zmniejszyły zapas paliwa (o 440 l). W sierpniu 1966 roku S-22I wykonał pierwszy lot. Rozpoczęto bardzo intensywne próby, stopniowo wprowadzano konieczne zmiany w konstrukcji. W listopadzie 1967 roku podjęto decyzję o rozpoczęciu produkcji samolotu pod nazwą Su-17 (S-32). Zastosowano nowy radiotechniczny system nawigacji oraz nowe urządzenia celownicze. Uzbrojenie było podobne do Su-7BKŁ, składało się z dwóch działek kal. 30 mm umieszczonych u nasady skrzydeł po obu stronach kadłuba, maksymalna masa uzbrojenia podwieszanego na sześciu punktach wynosiła 2500 kg
(w tym bomba jądrowa). W skład uzbrojenia samolotu włączono też od 1973 roku rakietę kierowaną Ch-23, przeznaczoną do atakowania celów
naziemnych (to uzbrojenie wymagało specjalnego systemu naprowadzania przy pomocy komend radiowych). Su-17 produkowano do 1975 roku. Był krokiem
do przodu w stosunku do Su-7. Pozostał jednak problem z paliwożernym silnikiem AL-7 i związanym z tym małym zasięgiem.
W 1972 roku rozpoczęto produkcję i przyjęto na uzbrojenie nową wersję samolotu, nazwaną Su-17M (S-32M). Do jego napędu użyto nowoczesnego
i ekonomicznego silnika AL-21F A.I. Ljulki, opracowanego na podstawie "zdobycznego" doskonałego amerykańskiego J-79. Spowodowało to zmiany
w konstrukcji kadłuba i w układzie luków eksploatacyjnych. Udoskonalono też mechanizm zmiennej geometrii skrzydeł, zwiększono ilość zabieranego paliwa.
W 1975 roku wprowadzono centralne (z jednego punktu) napełnianie paliwem, przyśpieszyło to znacznie odtworzenie gotowości do lotu. Pod Su-17M można było podwiesić środki bojowe o łącznej maksymalnej masie 4000 kg. W ich skład weszły wszystkie rodzaje bomb (z jądrową włącznie), rakiet niekierowanych i kierowanych (stacja naprowadzania rakiety Ch-23 umieszczona została w stożku wlotowym), jakie były dotąd w użyciu samolotów Su. Wprowadzono też nowe środki bojowe przeznaczone do zwalczania celów naziemnych: bomby kasetowe, nowe rodzaje rakiet niekierowanych (S-8) oraz nową rakietę kierowaną Ch-28 do zwalczania radarowych stacji naprowadzania przeciwlotniczych zestawów rakietowych. Rakieta miała duże rozmiary i kłopotliwy silnik na ciekły materiał pędny. Produkcja Su-17M trwała do 1976 roku.
W 1972 roku pojawiła się propozycja produkowania samolotu Su-17M na eksport pod nazwą handlową Su-20. Jego prototyp, nazwany S-32MK, oblatano
w grudniu 1972 roku. Przewidywano dwa warianty Su-20 różniące się uzbrojeniem i wyposażeniem:
"A" - praktycznie niewiele różniący się od Su-17M był przewidywany dla państw Układu Warszawskiego.
"B" - wariant zubożony, dla innych odbiorców, z uzbrojeniem i wyposażeniem samolotu Su-7BMK.
Su-20 miał możliwość podwieszenia czterech rakiet kierowanych na źródło podczerwieni R-3S lub R-13M (Su-17M takiego uzbrojenia nie zabierał). Dla określenia warunków strzelania, w stożku wlotowym umieszczono radiodalmierz. Kierowanie rakietą powietrze-ziemia Ch-23 prowadzono przy pomocy nadajnika umieszczonego w podwieszanym pojemniku.
Jedynym nabywcą Su-20 w Układzie Warszawskim była Polska, kupując w sumie 26 maszyn. Pierwsze samoloty tego typu przybyły do Polski w 1974 roku, kolejna dostawa miała miejsce w 1976 roku. 27 maszyna przybyła do Polski w 1977 roku jako rekompensata za egzemplarz utracony z winy producenta. Część samolotów miała zabudowany na stałe aparat fotograficzny w dolnej części kadłuba, za wnęką koła przedniego. Z tego powodu nazywano je nieoficjalnie Su-20R. Ostatnie egzemplarze wycofane zostały z uzbrojenia w 1997 roku.
Su-20 był pierwszym samolotem o zmiennej geometrii skrzydeł na uzbrojeniu naszego lotnictwa.

Powrót

   


Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
© NeoServer 2009 -      - Polityka obsługi "ciasteczek"     - statystyka